Samtök atvinnulífsins, ásamt SVÞ - Samtökum verslunar og þjónustu, Samtökum ferðaþjónustunnar og Samtökum fyrirtækja í sjávarútvegi, hafa skilað umsögn til framkvæmdastjórnar Evrópusambandsins um mótun nýrrar stefnu fyrir eyjar.

Í umsögninni er lögð áhersla á að Ísland, sem aðili að EES og hluti af innri markaði Evrópu, gegni mikilvægu hlutverki í virðiskeðjum, tengingum og afhendingaröryggi. Nauðsynlegt sé að stefna ESB taki mið af framlagi allra ríkja á innri markaðnum, þar með talið EES/EFTA-ríkja, og styðji samkeppnishæfni og viðnámsþrótt.

Bent er á að efnahagslegar aðstæður eyja ráðist af varanlegum landfræðilegum þáttum. Ísland sé háð flugi og sjóflutningum þar sem aðrir samgöngukostir séu ekki til staðar. Þetta leiði til hærri kostnaðar og takmarkaðrar stærðarhagkvæmni. Því beri að líta á tengingar sem grunninnviði fremur en hefðbundna markaðsþjónustu.

Þá leggja samtökin áherslu á mikilvægi stafrænnar tengingar, svo sem sæstrengja, sem forsendu nýsköpunar og þátttöku í innri markaðnum, sérstaklega í afskekktum eyjasamfélögum.

Í umsögninni er jafnframt fjallað um áhrif loftslagsstefnu ESB, þar á meðal viðskiptakerfis ESB með losunarheimildir (ETS-kerfið). Bent er á að í aðstæðum þar sem raunhæfa valkosti skorti geti kolefnisgjöld fyrst og fremst aukið kostnað án þess að draga úr losun. Sérstakar aðstæður Íslands, svo sem lengri flugleiðir og erfiðari siglingaskilyrði, leiði til hærri orkunotkunar og þar með meiri kostnaðar.

Vara samtökin við mögulegum neikvæðum áhrifum, svo sem skertri tengingu, raskaðri samkeppni og tilfærslu umferðar sem geti jafnvel aukið losun. Lagt er til að stefnumótun taki betur mið af landfræðilegum aðstæðum og tryggi samræmi milli loftslags-, samgöngu- og innviðastefnu.

Markmiðið sé ekki sérmeðferð heldur að tryggja að regluverk ESB virki í reynd á öllum svæðum innri markaðarins – þannig að loftslagsmarkmið, samkeppnishæfni og tengingar náist samtímis.